Numune Alımı

Numune alımı için standart şartlar uygulansa dahi bazı parametreler (örneğin glukoz, kalsiyum, serum demir düzeyi, insülin) gün içi farklılıklar gösterir. Büyüme hormonu uykuya daldıktan kısa süre sonra yükselir. Oysa bazal plazma insulini, sabah ve akşam daha yüksek düzeydedir. ACTH ve kortizol gece saatlerinde minimal düzeydedir. İdrar hacmi ve kreatinin atılımı gece azalır. Organizma gün içerisinde çevresel koşullara adapte olmak zorundadır ( çalışma, beslenme vb.) bu yüzden ciddi biyokimyasal değişimler gözlenebilir. Bu farklılıklar yüzünden kan alma sabah 7.00 – 9.00 saatleri arası (10 ş 12 saatlik açlık sonrası) tavsiye edilir. Benzer şekilde, referans aralıkları da bu koşullar altında hazırlanmıştır. Bu saatlerin dışında alınan kan numunelerinden elde edilen test sonuçları yorumlanırken, gün içi farklılıkların olabileceği göz önüne alınmalıdır. Yatarak/oturarak ve ayakta olma pozisyonuna bağlı olarak önemli derecede damarlardan hücreler arasına vücut sıvısı geçişi olur. Ayakta duran bir kişide kan hacmi yatan bir kişiye göre 600ş700 ml daha azdır. Bu durum kan hacminde %10 civarında azalmayı gösterir, bunun sonucunda da enzimler ve protein hormonlar dahil tüm proteinler, proteinlere kısmen bağlı kalsiyum, bilirubin ve proteine bağlı ilaçların konsantrasyonunda farklılıklar gözlendiği için yatarak yada oturarak kan alınır. Postür etkisi nedeniyle ayakta kan alımı yapılan hastalarda plazma proteinleri oturup 30 dakika beklemiş hastaya oranla yüksek bulunabilmektedir. Bu nedenle hastalardan kan alımı sırası gelene kadar oturur vaziyette beklemesi istenmeli, kan alımının da mutlaka oturtularak yapılması sağlanmalıdır.

Egzersizin vücut sıvılarının bileşimine etkisi aktivitenin süresi ve yoğunluğu ile ilgilidir. Egzersiz sırasında önemli miktarda vücut sıvısı damarlardan hücreler arası alana geçer. Kısa süreli egzersizden etkilenen ölçümler şunlardır; Kreatin kinaz , Glukoz, kreatinin, hemoglobin, hematokrit, albumin, protein, sodyum, potasyum, kalsiyum, AST, LH, üre, lökosit Ayrıca plazma renin aktivitesi, aldosteron ve büyüme hormone düzeylerinin egzersiz sonrası patolojik düzeylere ulaştığı göz önünde bulundurulmalıdır. Bu testler için dinlenme periyodundan 2 saat sonra analiz yapılmalıdır. Alınan numune istenen test için uygun olmalıdır. Biyokimyasal analizlerin bir çoğu serum veya plazmadan çalışılır; bazen de tam kan, idrar, beyin omurilik sıvısı, plevral sıvı vs. numuneleri kullanılır. Çoğu kez serum veya plazma numuneleri bir çok analiz için kabul edilebilir fakat bazı testler için sadece biri kabul edilir; örneğin protein elektroforezi için serum ve renin aktivite ölçümleri için plazma numunesi gerekir. Kan alımı esnasında hemoliz olmamasına dikkat edilmeli ve hasta intravenöz tedavi alıyorsa kontaminasyondan kaçınmak için kan diger koldan alınmalıdır.

Hemoliz kırmızı kürelerden sızıntıya baglı olarak plazma fosfat ve potasyum düzeylerinde ve aspartat aminotransferaz aktivitesinde artışa neden olur. ayet hemoliz plazmayı kırmızı kan hücrelerinden ayırmak için yapılan santrifügasyondaki bir gecikmeye baglı ise glukoz konsantrasyonu da düşer. Laboratuvarımız bu yapay sonuçlara her zaman dikkat etmektedir. Hücrelerden in vitro sızıntı özellikle trombosit ve beyaz küre artışı olan hastalarda plazma potasyum ve fosfat konsantrasyonunun yükselmesine yol açabilir.

Yanlış tüplere kan alma hatalı sonuçlara (genellikle aşikar) neden olabilir. Oksalat ve EDTA kalsiyumla birleşerek bazı hematolojik testler için antikoagülan olarak kullanılır ve plazma kalsiyumunda azalmaya yol açar.

Idrar, spinal sıvı, eklem sıvısı, vücut içi steril boşluk sıvıları ve balgam, solunum sekresyonları gibi diger numunelerin toplanması ve taşınması için de benzer şekilde özen gösterilmelidir. Tüm numuneler potansiyel olarak infeksiyöz kabul edilmeli ve gereken önlemler alınmalıdır.

Aşagıda bazı faktörlerin etkiledigi bazı testler yer almıştır. Hasta ile ilişkili etkileyici faktörler Etkilenen test örnegi

Yaş, Alkalen fosfataz, Cinsiyet, Gonadal steroidler, Gebelik Tiroksin (total) , Postür, Proteinler Enzimler, Egzersiz Kreatin kinaz, Kreatinin, AST, LDH, Üre, Lökosit, Glukoz, Hb, Htc, Albumin, Protein, Na ,K, Kalsiyum

Web Konsepti | COMPETAN Bilgi Teknolojileri | Profesyonel Web Projeleri - Web Tasarım - Hosting - Alan Adı Tescili - Kişisel Web Sitesi - Şirket Web Sitesi - Kişisel Site - Şirket Sitesi - Şahıs Sitesi - Şahıs Web Sitesi